Afgelopen donderdag stond in het teken van inclusie op de arbeidsmarkt. Start Foundation en Hogeschool Utrecht organiseerden een dag vol beloftevolle sprekers en inzichten. Mijn voornemen was om mij niet op te winden, maar helaas is het niet gelukt…
Een veelbelovende start
Tijdens een bijeenkomst over inclusie op de arbeidsmarkt werd duidelijk dat de intenties goed zijn. Er zijn middelen, projecten en onderzoeken genoeg. Toch blijkt het in de praktijk vaak moeilijk om iedereen daadwerkelijk een plek in de samenleving te geven.
De verhalen tijdens de bijeenkomst lieten zien dat het probleem zelden ligt bij het gebrek aan mogelijkheden. Het zit vooral in de manier waarop het systeem is ingericht. Door alle regels, structuren en verschillende partijen wordt het vaak onnodig ingewikkeld. Dat is niet alleen nadelig voor de samenleving, maar vooral voor de mensen die hierdoor buiten de boot blijven vallen.
Een aanpak die onnodig ingewikkeld is
Toen Paul van der Aa van Hogeschool Rotterdam enthousiast vertelde over verschillende onderzoeksprojecten, begon er bij mij iets te borrelen. Bij de presentatie van het rapport eerder dit jaar had ik namelijk al twijfels bij een van de projecten.
In dat onderzoek kregen deelnemers die met behoud van uitkering een vak wilden leren automatisch te maken met drie verschillende jobcoaches. Eén tijdens de selectie, één tijdens het project en één voor het zoeken naar een baan daarna.
In theorie klinkt dat misschien goed, maar in de praktijk roept het vooral vragen op. Hoe kan iemand een vertrouwensband opbouwen met een coach als die telkens wisselt? Het risico op mislukking wordt daarmee eerder groter dan kleiner.
Inclusie op de arbeidsmarkt vraagt om andere perspectieven
Na deze bijdrage kabbelt de bijeenkomst verder. Opvallend genoeg ontbreekt in veel verhalen een belangrijk perspectief: dat van de mensen om wie het uiteindelijk gaat. De mensen met een andere gebruiksaanwijzing, die dagelijks ervaren hoe het systeem werkt.
Pas aan het einde van de bijeenkomst komt dat perspectief naar voren in een filmpje van Start Foundation. Daar wordt duidelijk hoe belangrijk het is om mensen zelf te betrekken bij oplossingen die voor hen bedoeld zijn.
Een panel zonder de hoofdrolspelers
Daarna start een paneldiscussie met onderzoekers en bestuurders uit verschillende organisaties. Interessante mensen, maar tegelijkertijd valt iets op. In de zaal zitten namelijk ook sociaal ondernemers die elke dag werken aan inclusie op de arbeidsmarkt. Zij creëren banen, begeleiden mensen en maken impact. Toch zitten zij niet op het podium.
Nog opvallender is dat een andere groep helemaal ontbreekt: de mensen met een arbeidsbeperking zelf.
Op het moment dat iemand in het panel zegt dat reguliere werkgevers het probleem zijn, kook ik van binnen. Hoe kan het dat juist de mensen waar het om gaat geen plek hebben in het gesprek?
Misschien moeten we beginnen met iets eenvoudigs: stop met het onnodig complex maken van het systeem. Geef mensen zelf een stem en werk samen met de partijen die dagelijks laten zien dat inclusie wél kan werken.
Uitnodiging
Graag nodig ik Start Foundation en de Hogeschool Utrecht uit om een andere bijeenkomst te organiseren. Een bijeenkomst waar alleen mensen met een andere gebruiksaanwijzing en bedrijven die al inclusief ondernemen op het podium staan. Inspiratie verzekerd!
Goed nieuws! De Hogeschool Utrecht heeft het direct opgepakt en Willem uitgenodigd voor het congres Waardig werk als kans op 8 november, over diversiteit en inclusie op de werkvloer.
Fotocredits: Groothoek fotografie
